ΣΜΙΛΕΜΕΝΕΣ ΨΥΧΕΣ

Ο Julien Grivel (1943), Ελβετός οδοντίατρος, για 26 χρόνια (1972–1998) ερχόταν στην Αθήνα και φρόντιζε δωρεάν τα δόντια των χανσενικών (λεπρών) στο Νοσοκομείο «Η Αγία Βαρβάρα».

Στο βιβλίο του «ΕΛΛΑΔΑ, η δική μου Ιθάκη» γράφει: «Υιοθετώντας τη γλώσσα των Ελλήνων, υιοθέτησα ασυνείδητα και τη σκέψη τους». Από μια παραθαλάσσια τοποθεσία, την οποία ο ίδιος αποκαλεί «το safe place μου», ο Julien αφηγείται, σε άπταιστα ελληνικά, το μεγάλο εσωτερικό ταξίδι που τον βοήθησε να βλέπει τον κόσμο και τη ζωή διαφορετικά.

Η φιλία του με τον Μανώλη Φουντουλάκη, πρώην χανσενικό, υπήρξε καταλυτική. «Ξέρεις φίλε, με αυτές τις δοκιμασίες βγαίνει όμορφα σμιλεμένη η ψυχή του ανθρώπου», έλεγε.

Η ταινία, με κεντρικά πρόσωπα τον Julien Grivel και τον Μανώλη Φουντουλάκη, παρακολουθεί το σμίλεμα της ψυχής του Julien, πώς έχει κατασταλάξει μέσα του αυτό το μεγάλο εσωτερικό ταξίδι προς τη δική του Ιθάκη.

Ο Julien για είκοσι έξι χρόνια, έπαιρνε τις άδειές του κι ερχόταν στην Ελλάδα για να φροντίσει, σιωπηλά, τους ανθρώπους που είχαν λέπρα. Συχνά τον συνόδευε και τον βοηθούσε η αγαπημένη του Christiane. Πήγαινε όχι για να «προσφέρει», αλλά για να συναντήσει.

Γιατί εκεί, δίπλα σε ανθρώπους που πονούσαν, ένιωθε, όπως μου είπε, πιο κοντά στην αλήθεια της ζωής. Αυτό που τους έδινε, δεν ήταν μόνο θεραπεία· ήταν μια παρουσία και ένα βλέμμα που δεν φοβόταν, ένα άγγιγμα που αποδέχεται· ένας άνθρωπος που θεράπευε με σεβασμό, όχι με οίκτο.

Δεν ήθελα να αφηγηθώ την ιστορία του· ήθελα απλώς να σταθώ δίπλα του. Να δω πώς ένας άνθρωπος μπορεί να κοιτάζει τη φθορά… και να βλέπει μέσα της ομορφιά.

Να μεταμορφώνει το τραύμα σε φως. Να ζει μέσα στη φθορά, χωρίς να πικραίνεται, να γερνά με γαλήνη, να πιστεύει ότι η ζωή έχει αξία όχι επειδή διαρκεί, αλλά επειδή μοιράζεται.

Ένας άνθρωπος που έζησε απλά, αλλά με πληρότητα. Που έμαθε ότι η ευτυχία δεν βρίσκεται στα πράγματα, αλλά στις σχέσεις. Στο να στέκεσαι κοντά στους άλλους, ακόμα κι όταν δεν έχεις τίποτα να δώσεις, παρά μόνο την παρουσία σου.

Μπορούμε να είμαστε διαφορετικοί, και παρ’ όλα αυτά να στεκόμαστε δίπλα ο ένας στον άλλον. Να σμιλεύουμε, μέσα από τις δοκιμασίες, λίγο φως… λίγη καλοσύνη.

Γιατί, όπως λέει κι ο ίδιος, οι άνθρωποι εκείνοι έμειναν στη σκιά… και όμως έμειναν όρθιοι. Κι αυτό, νομίζω, είναι ό,τι πιο φωτεινό μπορεί να πει κανείς για τη ζωή.

«Σ’ αυτό τον κόσμο που ολοένα στενεύει, πρέπει να αναζητήσουμε τον Άνθρωπο όπου κι αν βρίσκεται» λέει ο Σεφέρης. Αυτό φιλοδοξεί να κάνει και η ταινία μας.