ΟΦΕΙΛΗ

Η ταινία Οφειλή δεν επιχειρεί μια βιογραφία με ιδιότητες, ρόλους ή κοινωνικές ταυτότητες. Ο Αλέκος αντιμετωπίζεται ως λογοτεχνικός «ήρωας» και προσεγγίζεται ως φορέας εμπειρίας· ως ένας άνθρωπος που μιλά από μέσα, χωρίς να εξηγεί και χωρίς να απολογείται.

Η σκηνοθετική επιλογή είναι συνειδητά περιοριστική. Από τη ζωή του κρατάμε μόνο δύο ενότητες. Όχι επειδή οι υπόλοιπες δεν έχουν αξία, αλλά επειδή η προσέγγισή μας δεν τις χρειάζεται.

Η πρώτη ενότητα είναι ο λόγος του ίδιου του Αλέκου για την αρρώστια του. Όχι ως ιατρικό γεγονός ή αφήγηση αγώνα, αλλά ως εσωτερική εμπειρία: πώς βιώνεται ο καρκίνος, πώς εγγράφεται στον χρόνο, στη μνήμη, στο σώμα.

Η δεύτερη ενότητα είναι τα τέσσερα ταξίδια μας στην Πυρσόγιαννη. Δεν αντιμετωπίζονται ως διακριτά γεγονότα, αλλά ως ένα ενιαίο κινηματογραφικό πεδίο. Δεν μας ενδιαφέρει η αφορμή τους ούτε το ίδιο το μαστοροχώρι. Ο τόπος λειτουργεί ως χώρος εμπειρίας, όχι ως θέμα.

Η κάμερα στέκεται σε μεμονωμένα περιστατικά: στις παρέες των καφενείων και τις αφηγήσεις που ξεκινούν χωρίς στόχο, στις εξορμήσεις και τις συναντήσεις στα γύρω χωριά, στο γλέντι της παραμονής, όπου το κλαρίνο, το ποτό και η συλλογική μέθεξη συγκροτούν μια άτυπη κοινότητα. Τίποτα από αυτά δεν εξηγείται και δεν σχολιάζεται.

Ενδιάμεσα ακούγονται αποσπάσματα από τα προσωπικά ημερολόγια και τα γραπτά του «ήρωά» μας, σε αφήγηση ηθοποιού off, που λειτουργούν ως εσωτερικός μονόλογος του Αλέκου. Όπου είναι απολύτως απαραίτητο, παρεμβάλλονται σύντομα πραγματολογικά κείμενα σε αφήγηση του σκηνοθέτη.

Η Οφειλή δεν ενδιαφέρεται για την έκβαση της ασθένειας. Δεν αγωνιά για απαντήσεις. Στέκεται στον χρόνο που βιώνεται, πριν από κάθε κατάληξη. Προσπαθεί να ακουστεί ένας άνθρωπος χωρίς να γίνει παράδειγμα και να καταγραφεί μια εμπειρία χωρίς να μετατραπεί σε αφήγημα.

Η Οφειλή αφορά εκείνες τις στιγμές της ζωής όπου, χωρίς να το γνωρίζουμε, ερωτοτροπούμε με την Αθανασία· στιγμές πληρότητας και γενναιοδωρίας που χαράζονται ανεξίτηλα μέσα μας και μας συγκροτούν, ανεξάρτητα από τη βιολογική πορεία του καθενός.