ΟΦΕΙΛΗ
συνέντευξη στον/στην Μενέλαος Κατσάμπελας · Larissanet, 2021
Συνέντευξη του Σταύρου Ψυλλάκη στον κ. Μενέλαο Κατσάμπελα (Larissanet):
Στο επίσημο τρέιλερ της «Οφειλής» αναφέρετε ότι δεν πρόκειται για μια βιογραφία του Αλέκου, αλλά ένα εγκώμιο στη φιλία από έναν άγγελο αμαρτωλό. Πώς δημιουργήθηκε αυτή η φιλία και πώς γαλουχήθηκε μέχρι αυτή την ταινία;
Η ταινία πράγματι δεν είναι μια βιογραφία του Αλέκου. Αυτά που συνήθως γράφονται σ’ ένα βιογραφικό, εδώ δεν αναφέρονται καν. Ούτε υπάρχουν συνεντεύξεις με φίλους και ειδικούς. Όταν μιλάω για την ΟΦΕΙΛΗ μου αρέσει να κάνω ένα παραλληλισμό με τον Ζορμπά του Καζαντζάκη και ελπίζω να μην θεωρηθεί έπαρση ή ιεροσυλία ο παραλληλι-σμός μ’ ένα τέτοιου μεγέθους έργο. Το βιβλίο αρκείται σε αυτά που μπόρεσε να εισπρά-ξει και κράτησε ο συγγραφέας από τη σχέση τους. Σε αυτά που η σχέση τους πρόσφερε στον Καζαντζάκη και τόσο επιδέξια σκιαγραφεί ο συγγραφέας. Και όπως τα παρουσιά-ζει γίνονται Αθάνατα. Πόσα από τα ερωτήματα που, βλέποντας την ΟΦΕΙΛΗ, μπορεί να έχουμε για τον «πραγματικό» Αλέκο, είχαμε για τον Ζορμπά όταν τελειώναμε το βιβλίο; Έχει καμιά σημασία η επαγγελματική του σταδιοδρομία ή πότε και αν πέθανε;
Σε αυτές τις αρχές στηρίζεται η ταινία. Αντιμετωπίζει τον Αλέκο σαν λογοτεχνικό «ήρωα» και περιλαμβάνει κάποια κομμάτια των κοινών μας εμπειριών που ευτυχώς κινηματογραφήθηκαν. Των κοινών εμπειρών μιας σχέσης που ξεκίνησε τυχαία το 2003, για επαγγελματικούς λόγους, και που τα επόμενα χρόνια την φροντίσαμε με πολύ αγάπη και σεβασμό και άνθισε. Θυμάμαι τα ατέλειωτα ταξίδια μας στο Θεσσαλικό κάμπο, που εγώ αγνοούσα τελείως, με οποιαδήποτε αφορμή ή πρόφαση. Το ταξίδι ήταν αυτοσκοπός. Ήταν ταξίδια στη γεωγραφία της ψυχής. Δεν χόρταινα να τον ακούω, έναν δεινό αφηγητή και τερατολόγο, να μου διηγείται με πάθος όσα ήξερε ή αναζητούσε. Να ζούμε εμπειρίες ξεχωριστές και να γνωρίζουμε ανθρώπους. Ό,τι έμαθα και αγάπησα από το Θεσσαλικό κάμπο ήταν μέσα από τα μάτια του Αλέκου.
Η είδηση της δημιουργίας του ντοκιμαντέρ δεν σας κρύβω ότι αναστάτωσε με προσμονή πολύ κόσμο εδώ στη Λάρισα, καθώς η μνήμη του Αλέκου, δέκα χρόνια μετά το χαμό του, παραμένει άσβεστη. Στα μέρη μας είχε προσφέρει πάρα πολλά και δημιούργησε φιλίες ζωής. Εσείς πώς εισπράξατε αυτή τη σχέση του Αλέκου με τη Θεσσαλία, τη Λάρισα, την Καρδίτσα;
Εσείς ξέρετε καλλίτερα για ποιόν σας μιλάω. Τον Αλέκο μας. Όσο ζούσε ήταν κυρίως οι φίλοι και οι παρέες του. Πάντα ευρύχωρος και διαθέσιμος, με το μπουζούκι και τα καλαμπούρια του, ήταν η ψυχή και ο προβοκάτορας της παρέας, αυτοσχέδιας τις περισσότερες φορές. Όμως ταυτόχρονα ήταν ένας βαθιά σκεπτόμενος και στοχαστικός άνθρωπος, με απίστευτες ευαισθησίες αλλά και πολλές ματαιώσεις. Αγαπούσε τον τόπο του μ’ ένα τρόπο βιωματικό και ουσιαστικό. « Πάντα είχα την αίσθηση πως, ταξιδεύοντας, συγχρόνως αναλάμβανα μιάν υποχρέωση πολύ μεγαλύτερη των δυνατοτήτων μου και που είχε να κάνει με την αποκάλυψη της άφαντης περιπέτειας των τόπων μέσα στον χρόνο» γράφει στην εισαγωγή του εξαιρετικού πονήματός του ΣΤΗ ΧΙΟ με τον Anatol de Meibohm. Γνώριζε καλά την ιστορία, όχι την επίσημη, της ευρύτερης περιοχής στο πέρασμα των χρόνων γεγονός που του έδινε τη δυνατότητα μιας ουσιαστικής και συνειδητής σχέσης με τα πράγματα και τους ανθρώπους. Και αυτό για μένα ήταν η μεγάλη του γοητεία. Όμως δεν ξέρω πόση αναγνώριση και δικαίωση είχε για όλα αυτά όσο ζούσε…
Πότε θα έχουμε την ευκαιρία να παρακολουθήσουμε την «Οφειλή» στη Λάρισα; Υπάρχει ένας σχετικός προγραμματισμός για την πορεία της ταινίας μετά τις Νύχτες Πρεμιέρας;
Πολύ ευχαρίστως να γίνει δημόσια κινηματογραφική προβολή της ταινίας στη Λάρισα. Θα την προγραμματίσουμε μάλιστα να είμαι παρόν. Όμως πρέπει να βρεθεί ένας φορέας που θα αναλάβει πλήρως την πραγματοποίηση της εκδήλωσης και με τεχνική επάρκεια όσον αφορά την προβολή. Η ταινία δεν έχει πόρους και μέχρι τώρα δεν είχε καμιά επίσημη χρηματοδότηση. Στηρίχτηκε στο γνωστό πατριωτισμό των Ελλήνων…
Και μια ευχάριστη είδηση: ο Αλέκος έχει αφήσει ένα αδημοσίευτο μυθιστόρημα, ΤΟ ΚΡΩΞΙΜΟ ΤΟΥ ΓΚΙΩΝΗ που θα κυκλοφορήσει σύντομα από τις εκδόσεις ΕΣΤΙΑ. Είναι εξαιρετικό.
Και βέβαια υπάρχει πάντα το βιβλίο του ΣΤΗ ΧΙΟ με τον Anatol de Meibohm, από τις εκδόσεις ΦΑΡΦΟΥΛΑΣ.
Η ταινία ΟΦΕΙΛΗ κάνει πρεμιέρα στο διαγωνιστικό τμήμα του Φεστιβάλ Νύχτες Πρεμιέρας, στην Αθήνα, με 2 θερινές προβολές:
Παρασκευή 24/09/2021 - 19.45 - ΡΙΒΙΕΡΑ
Τρίτη 28/09/2021 - 20.00 - ΤΑΙΝΙΟΘΗΚΗ-ΛΑΪΣ