ΜΙΚΡΕΣ ΥΙΟΘΕΣΙΕΣ (βιβλίο) — Ο πατέρας μου

Γράφει ο Κωνσταντίνος Φραγκίσκος Ψυλλάκης

Θα προσπαθήσω να περιγράψω τον Σταύρο Ψυλλάκη υπό το πρίσμα των φακών του γιου του, πράγμα που σημαίνει ότι θα είναι μια πιο προσωπική ματιά.

Ο πατέρας μου είναι πολλές φορές ελαφρώς ενοχλητικός έως εκνευριστικός, είναι ιδιόρρυθμος, εργασιομανής και τελειομανής. Αυτά τον κάνουν αγχώδη και σχολαστικό, με αποτέλεσμα κάποιες φορές να χάνουμε τις στιγμές μας. Είναι υπερβολικά ευγενικός όταν δεν χρειάζεται τόσο και υπερβολικά κακότροπος όταν, πάλι, δεν χρειάζεται τόσο. Επίσης μου κάνει παρατηρήσεις, όχι με βάση τις επιδόσεις αλλά με βάση τις δυνατότητες που πιστεύει ότι υπάρχουν. Συνεχίζοντας, ο πατέρας μου είναι υπερβολικά φειδωλός –όχι όμως και ταλιροπαγίδας−, για την ακρίβεια, αρκείται με τα απολύτως απαραίτητα στη ζωή, καθώς η ευτυχία στη ζωή του δεν απορρέει προφανώς από τα υλικά αγαθά (αν εξαιρέσουμε την «Doly», τη μηχανή του εδώ και 35 χρόνια, την οποία λατρεύει), αλλά βρίσκει χαρά με περιπάτους στην παραλία ή στους πεζόδρομους, με τις μοναδικές ρακέτες που παίζουμε ή με τις σύνθετες μαθηματικές ασκήσεις που λύνουμε για το χαβαλέ (είναι εξαιρετικό μυαλό στα μαθηματικά και απόφοιτος του Ε.Μ.Π.), αφού χώσουμε τα μπινελίκια μας ο ένας στον άλλο με την πρώτη αφορμή.

Μιλάει πολύ σιγά σε διάφορες συζητήσεις και πολλές φορές πρέπει να του ζητάω να το επαναλάβει, όταν όμως ακούω τη φωνή του ίδιου και των ηρώων του μέσα από τις ταινίες του αντηχεί στην καρδιά μου σαν να βγαίνει από μεγάφωνο, τόση είναι η νοηματική δύναμη κάποιων φράσεων (αξέχαστη θα μου μείνει η ατάκα του αείμνηστου φίλου Αλέκου Ζούκα για τον καρκίνο σαν «εμφύλιο στο σώμα» ).

Ο πατέρας μου έχει καταφέρει η δουλειά του να του προσφέρει ευχαρίστηση, ευτυχία, νόημα, κάτι το οποίο συμβαίνει στη μειονότητα των ανθρώπων, και τον θαυμάζω για αυτό.

Στις ταινίες του βλέπω και ακούω ανθρώπους που τους έχει ξεκλειδώσει με κάποιο δικό του τρόπο μπροστά στην κάμερα και αφηγούνται σημαντικά τμήματα της ζωής τους ανεπηρέαστοι από την κάμερα. Καταφέρνει σε κάθε του ταινία, ανεξαρτήτως θέματος να μιλά για τη ζωή. Ιδίως στις τελευταίες του ταινίες μιλά για την ύπαρξη στα όρια μεταξύ ζωής και θανάτου − μοναδικά μαθήματα ζωής που, κατά τη γνώμη μου, θα έπρεπε να τα διδάσκουν όχι μόνο στα σχολεία αλλά και στα πανεπιστήμια.

Οι ταινίες του σε κάνουν να βγεις από τη βολική θέση όπου όλα τα βλέπεις με ταμπέλες και αρκείσαι σε αυτό, νομίζοντας ότι τα ξέρεις όλα για τους άλλους (Ρομά, καρκινοπαθείς, ψυχασθενείς κ.λπ.) και σε βάζουν να γνωρίσεις τον άνθρωπο πέρα από κάθε ταμπέλα, τον άνθρωπο ως ύπαρξη.

Δεν θέλω να μακρηγορήσω και να κουράσω. Εύχομαι να μη σταματήσει να δημιουργεί, και ο κάθε αρμόδιος να βοηθήσει στο να δουν αυτές τις ταινίες όσο το δυνατόν περισσότεροι.

Ο πατέρας μου είναι σπουδαίος και είμαι περήφανος για αυτόν.

Σ’ ευχαριστώ, μεγάλε Ψυλλ.