ΓΙΑ ΧΩΡΙΣ ΛΟΓΟΥΣ — συναντήσεις με τον Γιώργο Μανιάτη
Άρης Βιόλατζης, 2019
ΑΡΗΣ ΒΙΟΛΑΤΖΗΣ (email 26-04-2019)
Σταύρο φίλε μου αγαπημένε έχω δει την ταινία 4 φορές, δεν μπορώ να εκφράσω με δομή τις σκέψεις μου και τα συναισθήματα που μου προξενεί... Τι να πω ; για το φιλοσοφικό και ψυχαναλυτικό υπόβαθρο του έργου; Για την σχέση του πατέρα, του υιού, του αρχιεπίσκοπου, του απόγονου, του πρόγονου του ερωτισμού προς το άλλο αλλά και το ίδιο φύλο, το οιδιπόδειο σύμπλεγμα του Μανιάτη που επιθυμεί έως το τέλος την μητέρα όντας περήφανος και προστατευτικός προς τον πατέρα; Για την ανεξαρτησία των νοημάτων, των εικόνων, των συναισθημάτων που μεταδίδονται ενώ την ίδια στιγμή βιώνονται όχι απλώς ως ένα συνεχές αλλά ως ένα ενοποιημένο όλο που διατηρεί την ανεξαρτησία των μερών του και τα συνδυάζει με τρόπο που αναδεικνύονται νέες ιδιότητες εξ αυτών ενώ το ψυχικό όργανο βιώνει την κινητοποίηση του από αρχέγονες σκληρές ενορμήσεις απαλλαγμένες από την βαρβαρότητα του Εκείνου με έναν μοναδικά ευγενή τρόπο που είναι η ουσία της ανθρώπινης ύπαρξης και τελικά η βάση του έργου σου και του προσωπικού σου αποτυπώματος; Ορκίζομαι ότι όταν ξεκίνησα να γράφω το μειλ ήμουν βέβαιος ότι δεν θέλω να γράψω πολλά διότι μου ήταν πολύ δύσκολο να αντιληφθώ πως θα καταφέρω να διαλέξω και να αποτυπώσω κάποια από τα πολλά και έντονα συναισθήματα που μου έχουν δημιουργηθεί. Ήθελα να τα αναλύσουμε μαζί από κοντά-πράγμα που θα μας πάρει πολλές συναντήσεις για να το βιώσουμε έστω σε έναν βαθμό επιτευγμένο- Δεν είναι απλώς το ωραιότερο έργο σου φίλε, είναι ένα από τα ωραιότερα δημιουργήματα στην ιστορία της κινηματογραφίας. Στέκεται δίπλα στο Καζίνο ισάξια στο συναίσθημα που μου κινητοποιεί. Μέθυσα βλέποντας το, αναρωτιόμουν τι συμβαίνει στο συναίσθημα μου μέχρι που αντιλήφθηκα ότι το συναίσθημα μου δεν πηγάζει μόνο από εμένα διότι είναι ο συνδυασμός του δικού μου συναισθήματος, του Μανιάτη και του δικού σου. Ο Μανιάτης στο 1h 11 min λέει "...εκείνο που μας καίει και θα θέλαμε να επιτύχουμε είναι να γίνουμε αρχαίοι του μέλλοντος δεν θέλουμε να είμαστε απόγονοι προτιμούμε να είμαστε πρόγονοι αν είναι δυνατόν, αυτά είναι δύσκολα πράγματα και θα χρειαστούν γύρευε πόσους από εμάς και πόσες δεκαετίες για να πετύχουμε κάτι". Εσύ Σταύρο το πέτυχες αυτό, αυτή η ταινία θα χρησιμοποιείται για να διδάξει το νόημα της τέχνης που στο βαθμό που μπορεί να αντιληφθεί ένας ταπεινός ψυχολόγος είναι το ενώσει ανθρώπινες ζωές κάνοντας το βαθύ προσωπικό οικουμενικό. Όταν συναντάς τον συγγραφέα και μουσικό που καταφέρνει να χρησιμοποιήσει τον ρυθμό και την κίνηση αλλά και το αλκοόλ για να παρηγορήσει και να κατευνάσει τις επιπτώσεις του ψυχικού τραύματος, άλλοτε συνειδητού και άλλοτε ασυνείδητου, αλλά και την επίδραση μιας συναισθηματικής διαταραχής με στοιχεία υπομανίας όπου ο σταθεροποιητής του συναισθήματος είναι εκτός από τα προηγούμενα και η επικοινωνία του ατόμου ως πρόσωπο με τον μικρό και τον μεγάλο άλλο μέσα από την τόσο ιδιαίτερη αφήγηση του ευγενή διανοούμενου φίλου σου-ο οποίος εκτός από το ίδιο διανοούμενος είναι ταυτόχρονα και το ίδιο ρεμάλι με τον Μανιάτη και για αυτό συνεννοήθηκαν τόσο καλά - τότε βρίσκεσαι να τραγουδάς και να χορεύεις στο ασυνείδητο μυαλό σου με το άθροισμα αυτών των δύο προσώπων και πλέον μπορείς να αντιληφθείς πως είναι δυνατόν ο Παύλος από μία ακραία επιθετική δομή προσωπικότητας να μετατρέπεται σε ισαπόστολο και άγιο.
Προσπαθώ εδώ και ώρα να με σταματήσω από το να γράφω και πλέον θα το κάνω διότι μπορώ να γράψω τόσα που ίσως να βαρεθείς για να τα διαβάσεις.
Σε ευχαριστώ για τα καλά σου λόγια και παρότι εγώ δεν έχω τόσες δυνατότητες ώστε να βοηθήσω στην δημιουργία τόσο μεγάλων πραγμάτων, θα τα δεχθώ με μεγάλη περηφάνια ακόμα και αν δεν μου αξίζουν εντελώς και μου αξίζουν μόνο λίγο.
Μπράβο ρε Σταύρο, μπράβο ρε φίλε, έχει και η Ελλάδα ιδιαίτερα υψηλή τέχνη.
Σε φιλώ και σε ξαναφιλώ ευχόμενος να πάρει η ταινία αυτό που της αξίζει.
Καλό Πάσχα να έχεις φίλε και να έχουμε καλή αντάμωση.
Άρης
ΣΤΑΥΡΟΣ ΨΥΛΛΑΚΗΣ (απάντηση στον Άρη)
Άρη μου αγαπημένε, με συγκινείς βαθιά και σ’ ευχαριστώ από καρδιάς και για τα λόγια σου αλλά και για όσα έχουμε μοιραστεί κατά καιρούς.
Ετοιμάζω τις βαλίτσες μου για Χανιά (Πάσχα γαρ) και δεν έχω την ποιητική ηρεμία να σου απαντήσω όπως αξίζει στο γραπτό σου.
Κρατάω ιδιαίτερα μια παρατήρηση που νομίζω συμπυκνώνει τα πάντα: «….ο οποίος εκτός από το ίδιο διανοούμενος είναι ταυτόχρονα και το ίδιο ρεμάλι με τον Μανιάτη και για αυτό συνεννοήθηκαν τόσο καλά-τότε βρίσκεσαι να τραγουδάς και να χορεύεις στο ασυνείδητο μυαλό σου με το άθροισμα αυτών των δύο προσώπων…». Έτσι πρέπει να έγινε χωρίς ίσως να το συνειδητοποιώ τότε…
Σε φιλώ γλυκά και σας εύχομαι Καλό Πάσχα και καλή δύναμη. Θα τα καταφέρετε.
Ο φίλος σου
Σταύρος